Olih: I Wayan Wikana
Suba atiban jani, Wayan Ladru mawisuda uli ngalih sarjana. Pakeh pait uli semester satu, kanti seméster kutus jalanina baan puntag-pantig. Kuliah masambil ngalih biaya apang nyidang kanti tamat.
Nanging, alih-alihané jani makejang kéweh. Gumi ané sayan maju, nanging ngalih gagaéné makejang ngancan kéweh. Da kanti tamat SMA, tamat Sarjana buka Wayan Ladru, dogén suba tusing nepuk gaé luung.
“Koran, koran! Koran!” Semengan Wayan Ladru, kauk-kauk di pempatan lampu mérahé.
“Gus, koran sik. Berita apa ada?” uli tengah mobil méwahé ngenjuhang pipis, nyemakin koran.
“Jeg bek san Pak. Kéweh baan nuturang.” Wayan Ladru masaut, nyautin ané melanin ia koran.
Kebusan tur ujanan guminé di tengah margi, maimbuh andus knalpot montor di jalan ané ngaénang cunguhné pengap, tusing taén nyidang nambakin Wayan Ladru. Napi buin, ngirigang lakar madagang koran.
“Koran, koran! Koran, koran!!”
Guminé suba ngancan tengai. Koran ané uli semengan gisina majeljel, jani suba tipisan tur ngancan telah. Cara biasané, Wayan Ladru, lakar nyisaang korané abesik, lakar anggona bekel nimpalin tatkala sanjané teka, sambilanga ngalih berita ané ada di korané totonan.
Disubané teked jumahné, dapetanga méméné suba suud ngaé ajengan. Wayan Ladru, Negak mailih-ilih di ampik umahné nanggehang guminé kebus nyentar.
“Yan, Wayan lakar ngajeng jani, apa ngopi malu?” nak lingsir maekin, Wayan Ladru uli tengah pondok, ané ada di tegalané.
“Ngopi ba malu, mé! Lakar sambilang maca koran.”
Sedek iteh Wayan Ladru maca isin berita korané. Sagétan Putu Dirga, teka uli magaé di kantor pemerintahané. Putu Dirga, tuah timpalné Wayan Ladru, dugasé enu masekolah di sekolah dasar. Mula saja luungan tulis gidatné Putu Dirga. Mara tamat SMA, ia suba katerima magaé di kantor pemerintahané. Kocap, ulian bapané Putu Dirga, ngelah timpal dadi pangedé, ané makada ia maan magaé di kantoran.
“Yan, péh adi jeg mapeluh keto awaké? Jeg selem sajaan tepuk tiang. Kulit Wayané jeg seken cara knalpot adi tepuk jani?” cengar-cengir Putu Dirga éwér.
“Béh….da ajum mara maan magaé kantoran! Misi nyacadin, ngorahang cara knalpot buin.” Wayan Ladru suba biasa raosné maguyonan saling cacadin, ajaka Putu Dirga.
“Dir, Ci magaé di kantoran. Seken ja nyemak gaé? Apa tuah ngalih posisi jabatan dogén?”
“Bah, sing percaya dogén ci ngajak timpal. Nguda sing seken. Men Ci, dadi dagang koran, jeg begbeg tepuk majemuh di pempatané. Luung ento adan gagaén Cainé?”
“Nah sing kénkén, ané penting kan seken magaé,” sambilanga maca koran. “Néh, néh! Jeg dayanin suba. Beritané jani sing ja ada lénan, tuah gatra korupsi, korupsi! korupsi!!” makraikan tengkejut, Wayan Ladru.
“Bih…jeg cata krauhan adi Ci maca koran, Yan. Dadi adéng-adéngin.”
“Néh, né buin. Tuah pejabat dogén ba ngelah laksana kéné! Jeg telahang ba amah!” Buka anak matajén lakar menang Wayan Ladru, aéng nganjekang kenehné.
“Ci, maan jabatan apa ditu, Tu? Melahang té ngaba raga. Da buta tekén arta, yén sing makita nongos di bui.” Putu Dirga, tusing ada masaut. Buka bengong kamemegan tur mamongol.
“Méh ternyata, ané korupsi ento, jani dadi DPO brow. Daftar Pencarian Orang. Jeg sing ngelah tanggung jawab adané.”
“Seken té, Yan?”
“Yé…Putu. Suba uli tuni, Putu dini? Adi sing orahanga ajak Wayan, nah. Lakar gaénang kopi, Tu?” Mén Rai, ané mara pesu uli paonné, megatang ilutan satuané Wayan Ladru, ajak Putu Dirga.
“Oh, ten Mé, tiang lakar mulih. Lakar brangkat ka luar negeri jani. Né mara maan wa uli i bapa. Pamit mé, nah. Yuk Yan!” malaib buka kaulah, Putu Dirga nyemak motorné.
“Tu, tu. Yéé, adi maénggalan kéto?”
“Nah baang ba. Pagawé kantoran mula harus sigap.”
“Kénkén, Yan? Demen Wayan nyalanin gagaéné dadi dagang koran?” méméné negak sampingné Wayan Ladru.
“Jeg demenang gén, Mé. Ngalih gaé kéweh san jani. Ulian tiang madagang koran, jani liu gati nepuk, gatra-gatra pakibeh guminé.”
“Berita apa dogén, Wayan Tepukin?”
“Jeg makacakan, Mé. Ada berita anak memitra. Ada berita pembunuhan, ada berita perampokan, ada berita bencana alam. Ada berita anak malaibang nak istri di bawah umur. Berita ané paling sasai tepuk, tuah berita korupsi, Mé. Kakéné dogénan, gagaén pejabaté! Né ba makada, tiang demen magaé dadi dagang koran. Nyidang ngemang gatra-gatra, ané sedeng anget ajak kramané. Sesai nepuk pakibeh jagaté di sisi. Ketimbang gaén luung, nanging nyuang pipis rakyat.”
Dinané suba maganti. Cara biasané, Wayan Ladru semengan suba kema mai, di pempatané ngenjuhin anaké koran.
“Koran, koran! koran, koran!!”
“Koran sik Yan.” Pisaga dajan umahné tumbén melinin Wayan Ladru, koran.
“Yan, koran dadua!” pisaga dauh umahné, masi teka meli koran.
Ané jani, pisaga delod umahné Wayan Ladru ané teka. “Koran telu Yan.”
“Yan Ladru, nu korané?”
“Yé, pekak Ludra. Kal kija to, Kak? Adi jeg ngajak rombongan?”
“Kal ke kantor KPK, Yan. Mai korané! Pekak maénggal-énggalan,” kéto gegésonan pekak Ludra maekin, Wayan Ladru.
“Ngudiang ka kantor KPK, Kak?” tusing kasautin, Pekak Ludra suba joh plaibang mobil.
“Adi tumbén makejang pisagané, inget maca koran, nah?”
Tumbén semengan gatina, dagangané Wayan Ladru suba telah. Buina, tumbén masih uli mara nyumunin mablanja, kanti ané mablanja paling siduri, tuah pisaga-pisaga samping umahné.
“Tumbén jani ané mablanja tuah pisaga samping umahé. Biasané tusing taén kanti inget maca koran,” lantas Wayan Ladru ngalih genah maémbon lakar maca koran.
Mara Wayan Ladru maca judul korané, karasa tusing precaya tekén apa ané tepukina.
“Buih, pantesan makejang pisagané meli koran. DPO korupsi, pembelian barang atas nama I Putu Dirga. Né suba dayanin. Asal suba ngisiang pipis, jeg sing dadi tanggehang apang gelahang. Mara magaé kantor, sing dadi sombong Tu Dirga. Tanggehang suba jani di buiné.” Gerimikané Wayan Ladru, di betén punyan kayuné.
Wiréh suba suud maca koran, lantas Wayan Ladru nyemak HP. “Luh, suba mulih uli sekolahan? Melali nah, sanjané bli nyemput,” mirib mrasa bagia pesan kenehné Wayan Ladru, mireng timpalné kena kasus. Miribang ulian pepes kena cacad, sangakananga kanti buka kéto. Ané jani ia lakar malali ngerayain ajaka gagélané.
Disubané sandikala, Wayan Ladru suba nyemput gagélané, di dauh désané. Wayan Ladru ajak gagélané majalan ngadap-ngadap buka anak jejeh. Mula saja jejeh, ulian pajalané apang tusing kanti ketara baan reraman gagélané. Wiréh, gagélané Wayan Ladru nu masekolah di SMP kelas pitu.
Pajalané ajaka dadua jani nambreng meneng kauh. Buka anak ané sedeng nuduk bunga kasmaran, rasa bagiané maimbuhin gelutan bangkiang ané tekek, ajaka dadua.
Nanging lacur pajalané Wayan Ladru ajak gagélané. Disubané teked joh kauh di kotané gedé. Ban motor ané tegakina bedah makadadua. Gumi ané suba peteng, sinah tusing nepuk béngkél mabukak.
Semengan, berita korané suba buyar. “Seorang pedagang koran, telah melarikan anak dibawah umur. Dan saat ini sedang menjadi buronan oleh pihak kepolisian.”
